وبلاگ


تاریخچه کارپولینگ (carpooling یا هم پیمایی)

1400/06/21
post thumb
همپیمایی
همپیمایی (carpooling به فارسی : کارپولینگ؛ به معنای با هم پیمودن) چگونه و با چه دلایلی پدیدار شد؟ پاسخ این سوال ما را با علل پیدایش کارپولینگ آشنا میسازد تا بتوانیم با آگاهی از تاریخچه همپیمایی، به مزایا و دلایل ابداع آن آشنایی پیدا کنیم.

 هنگامی که بحران سوخت 1973 (1352 هجری شمسی)، معروف به شوک نفتی اول، در آمریکا اتفاق افتاد، هیچکس حتی فکرش را نمیکرد که راهکاری بسیار ساده بتواند این بحران را حل کند و مردم را از تبعات جبران ناپذیر آن در امان دارد.

شوک نفتی اول یا همان بحران سوخت 1973، زمانی اتفاق افتاد که کشورهای عربی عضو اوپک (OPEC) تصمیم گرفتد به تحریم های نفتی بپیوندند و در اثر همین اتفاق، قیمت نفت 400 درصد افزایش پیدا کرد. قیمت هر بشکه نفت، به 12 دلار رسید در حالی که پیش از آن تنها 3 دلار قیمت داشت؛ یعنی قیمت نفت، به عنوان مبنای سوخت وسائل نقلیه، به طور ناگهانی و انفجاری چهار برابر شد.
در ادامه این تحریم ها، قیمت سوخت در ایالات متحده آمریکا افزایش بی سابقه ای پیدا کرد؛ این افزایش قیمت آنچنان بود که قیمت خودرو را بسیار پایین آوردو مردم دیگر تمایلی به استفاده از خودروی شخصی نداشتند.
در بحبوحه این نوسانات شدید قیمت سوخت و درماندگی دولت های ایالتی و دولت مرکزی، ایده ای طرح شد تا بتوان تا جای ممکن از تبعات مخرب این افزایش قیمت نفت کم کرد و از ورود آسیب به بخشهای دیگر اقتصادی جلوگیری نمود؛ راهکاری که از آن تحت عنوان carpooling (کارپولینگ) یاد  میشد.
پس از طرح این راهکار، دولت مرکزی، دولت های ایالتی را موظف نمود تا از ظرفیت های اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و مدیریتی خود استفاده کنند تا مردم را به این سو سوق دهند؛ با این امید که بحران با کم ترین آسیب از سر گذرانده شود. سپس عملیات اجرایی با دعوت مردم شروع شد: در نخستین گام، تابلوهای “pool it” در سطح شهرها و جاده های بین شهری نصب شدند تا مردم با این مفهوم آشنا شوند که این مهم ترین و نخستین گام بود چرا که پیش بینی میشد با ارائه اطلاعات صحیح به مردم، آن ها خود به استفاده از این روش روی خواهند آورد (به طور خلاصه میتوان carpooling را استفاده حداکثری و گروهی از خودروهای شخصی تعریف نمود؛ یعنی هر خودرو به جای یک نفر، چهار نفر را حمل کند).
با نصب تابلوها و اطلاع رسانی هایی که از مسیرهای دیگر انجام میشد، مردم آرام آرام به اسفاده از همپیمایی روی آوردند تا بتوانند با این کار آسیب های قیمت افسار گسیخته سوخت را جبران کنند. دولت نیز به خاطر کاهش چشمگیری که در مصرف سوخت حاصل شده بود، دیگر سرمایه های خود را برای تامین سوخت مورد نیاز از دست نمیداد و با افزایش ناچیزی نسبت به همان مبالغ قبلی، میتوانست میزان سوخت مورد نیاز را تامین کند و دیگر تحت فشار دولت های تحریم کننده قرار نمیگرفت. 
هنگامی که carpooling در سطح وسیع انجام شد، دولت های ایالتی و مرکزی بر آن شدند تا بتوانند این شیوه مدیریت سفر، که اینگونه آن ها را از چنین آسیب زیانباری در امان نگاه داشته بود، حفظ کرده و مردم را در استفاده از آن ثابت قدم نگاه دارند؛ بدیهی بود راهکاری که میتوانست بحران را  از سر بگذراند، اگر در شرایط معمول اجرا میشد، دیگر جلوی ضرر را نمیگرفت و سودآوری فراوانی میداشت. در این بین نکته قابل توجهی کشف شد و آن تمایل درونی افراد جامعه برای حفظ و تداوم سیستم carpooling بود؛ مردم دریافته بودند که در طول مسیرهای مشترکی که با هم میپیمایند، جوی صمیمانه میان آن ها شکل میگیرد و شبکه ارتباطات انسانی آن ها قوی تر و دوستانه تر میشود.
Carpooling به صورت نظام مند، در ایران مفهوم نوینی است که مسیر رواج را به تازگی در پیش گرفته است؛ گفتنی است که ترجمه بسیار دقیق و زیبایی از این مفهوم جهانی شده با عنوان: همپیمایی.
البته باید در نظر داشت مفهوم همپیمایی یا همان carpooling، مفهوم آشنایی برای ایرانی هاست. تا چندی پیش، مسافرت های دسته جمعی با مینی بوس یکی از اعضای فامیل از تفریحات مورد علاقه محسوب میشد و هنوز هم افراد ترجیح میدهند که مسیر خود را با دوستان طی کنند یا برای مجالس و مهمانی ها و ضیافت ها از چندین خودروی متعدد استفاده نکنند. آن چه در ایران هنوز رواج نیافته و با توجه به هزینه ها و تورم لحظه ای رواج آن ضرری است، رواج همپیمایی در سطح وسیع و میان اکثریت جامعه است. این کار در تمام دنیا از طریق سامانه های هوشمند همپیمایی (carpooling به فارسی کارپولینگ؛ به معنای با هم پیمودن) انجام میپذیرد و افراد در این سامانه ها با یکدیگر آشنا و مسیرهای مشترک خود را با هم میپیمایند.
Twogo، take scoop و blablacar بزرگ ترین و شناخته شده ترین سامنه های هوشمند همپیمایی اند که در اروپا و آمریکا مشغولند و از تعداد کاربران آن ها میتوان به اهمیت و محبوبیت کارپولینگ (carpooling) در تمام دنیا پی برد. همچنین به تازگی سرویس نقشه google با عنوان google map و مسیریاب waze نیز این سریس را ارائه میدهند تا افراد هر چه راحت تر و بیشتر بتوانند به همپیمایی بپردازند.
در ایران، به تبع استقبال عمومی کم، تا کنون افراد زیادی در این زمینه فعالیت ننموده اند که از آن جمله میتوان به استارتاپ های «اکیپ»، «هم ماشین» و «همپا» اشاره کرد. هیرا نیز به عنوان یکی از نخستین فعالان این حوزه، با شعار:«مهمه تنها نباشی»، با بررسی نمونه های موفق جهانی و مطالعات تخصصی فراوان، و نیز افزودن بخش همپیمایی سازمانی و همپیمایی رویدادی به خدمات خود، سعی دارد تا همپیایی را برای افراد جامعه راحت، دلنشین و مقرون به صرفه اجرا نماید.